Het verhaal van het Vlaamse burgerinitiatief Proper Strand Lopers leest als een David die Goliath steeds opnieuw op de knieën krijgt. Wij trekken naar Oostende en vragen Tim, de oprichter, naar het geheim. Blijkt dat je met een laagdrempelige Facebookcommunity al heel ver geraakt.
Een community van strandlopers
Tien jaar geleden loopt Tim zijn dagelijks rondje langs de kust. Op een dag begint hij tijdens het lopen het afval op te rapen dat hij tegenkwam. Hij denkt bij zichzelf: ‘Wat als meerdere mensen dit ook zouden doen? De stranden zouden meteen meer proper zijn.’ Al snel start hij een Facebookgroep op, waar wordt opgeroepen om het afval dat iemand opraapt tijdens hun wandeltocht of rondje met de hond, te delen.
En met succes! Verschillende opruimers deden mee, organiseerden zich, motiveerden elkaar en, belangrijk, fotografeerden hun vondsten. Iedereen kon zich laagdrempelig en vrijwillig aansluiten. Zo ontstaat er een hechte groep van 10.000 enthousiaste vrijwillige opruimers, die ondertussen al meer dan 1.000.000 liter afval registreerden.
Meer dan facebookpostjes
Tim ziet al snel het enorme potentieel van deze groep. De foto’s die individuele opruimers uploaden, geven een uitstekende doorsnede van het afval dat onze kust vervuilt. Zo wordt via de beelden duidelijk dat er aan onze kust massaal heliumballonnen van Britse McDonald’s-filialen aanspoelen. Onze kust proper houden, dat is niet enkel opruimen, maar ook voorkomen. Zo ontstaat er het idee om het probleem bij de bron aan te pakken.
Verandering over het kanaal (en bij ons)
Zonder veel middelen actievoeren tegen een multinational aan de andere kant van het Kanaal vergt wat creativiteit. Maar Proper Strand Lopers heeft een troef achter de hand; hun actieve Facebookcommunity. Tim roept op om alles te fotograferen en te documenteren dat te maken heeft met de heliumballonnen van MC Donald’s. Daarna verzamelt hij al deze vondsten in een overzichtelijk rapport. Hierna start ‘de guerilla-actie’.
Groepsleden worden aangezet om slechte recensies en foto’s van hun aangespoelde ballonnen te plaatsen op de Facebookpagina’s van verschillende McDonalds-filialen aan de Engelse oostkust. Een kleine moeite voor individuele groepsleden maar wel een effectieve manier om de druk op de fastfood-keten op te voeren. En het werkt! De aandacht wordt getrokken en McDonald’s zit met Proper Strand Lopers aan tafel.
Het rapport is de doorslaggevende factor: McDonald’s beslist om geen ballonnen meer mee te geven. Sinds 2018 wordt er zo goed als geen enkele ballon van McDonald’s meer op onze stranden gevonden. Het wordt een recept voor een succcesverhaal dat ze ook herhaalden aan onze kant van het Kanaal. Door de druk van deze community stoppen ING, Politie Westkust en Excellent allemaal met het gebruik van ballonnen. Nieuwpoort, De Haan en Zeebrugge voeren een totaalverbod uit.
De impact van Proper Strand Lopers
Bedrijven kunnen moeilijk rond de cijfers van de onderzoeksrapporten heen. In combinatie met een pers – en communicatiecampagne kan er een constructieve dialoog worden opgestart. De les is dan ook om een methode te vinden die een laagdrempelige, gemakkelijke activiteit combineert met harde cijfers. Burgerwetenschap loont.
Samen met de oprichters en supervrijwilligers die al deze individuele acties centraal coördineren, ontstaat er een hefboom die zorgt voor verandering. Burgerinitiatieven hoeven geen David te zijn die het alleen tegen Goliath moet opnemen. Engageer en mobiliseer een groep van geëngageerde burgers die allemaal op hun eigen manier een steentje kunnen bijdragen. Of gooien.
Dit was niet het laatste verhaal
Zo’n vier keer per jaar delen we nieuwe verhalen zoals dit, plus extra’s die nergens anders staan. Voor wie actief burgerschap hoog in het vaandel draagt.
